Nederland verzekeringsmarkt

nl

Verzekeraar

A company (NV or mutual) that accepts insured risks for its own account and risk, typically an NV or onderlinge waarborgmaatschappij licensed by DNB.

nl

Verzekeringnemer

The party that concludes the insurance contract with the insurer and pays the premium.

nl

Verzekerde

The person or organisation whose risk is covered under the insurance policy.

nl

Premie

The periodic payment made by the policyholder to the insurer in exchange for insurance coverage.

nl

Assurantiemakelaar

An independent intermediary that acts on behalf of the policyholder to arrange insurance, typically for commercial risks.

nl

Gevolmachtigde agent

A company that concludes insurance contracts in the name and on account of an insurer under a power of attorney (volmacht).

nl

Co-assurantie

A form of insurance in which two or more insurers each accept a defined share of a single risk.

nl

Herverzekering

A contract by which an insurer transfers part of its accepted risk to a reinsurer in exchange for a reinsurance premium.

nl

Solvabiliteitskapitaalvereiste (SCR)

Under Solvency II, the risk-based capital amount an insurer must hold to ensure it can meet obligations with 99.5% probability over a one-year horizon.

nl

Wet op het financieel toezicht (Wft)

The primary Dutch law governing supervision of financial institutions including insurers, banks and intermediaries. Implemented in 2007.

nl

Provisieverbod

Dutch ban (from 2013) prohibiting intermediaries from receiving undisclosed commissions from insurers for advising on or selling complex financial products.

nl

Woekerpolis

A Dutch term for high-cost unit-linked life insurance policies sold in the 1990s-2000s that charged excessive fees, leading to a major consumer compensation scandal.

nl

Onderlinge waarborgmaatschappij

A non-profit insurer owned by its members/policyholders, who share risks collectively; no shareholders. Common in agricultural and specialised niche insurance in the Netherlands.

nl

Motorrijtuigenaansprakelijkheid (WAM)

Mandatory third-party liability insurance for all motor vehicles in the Netherlands under the Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen.

nl

Zorgverzekering

Mandatory statutory health insurance for all Dutch residents under the Zorgverzekeringswet (Zvw); offered by private health insurers regulated by the NZa.

nl

Eigen risico

The amount a policyholder must pay out-of-pocket before the insurer covers the remaining loss.

nl

Aansprakelijkheidsverzekering

Insurance covering the policyholder's legal liability to third parties for bodily injury or property damage. Includes AVP (personal), AVB (business) and BAV (professional) variants.

nl

Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Insurance providing income replacement for self-employed persons or employees who become incapacitated for work due to illness or accident.

nl

Run-off portefeuille

A portfolio of insurance policies for which no new business is being written; the insurer only manages existing claims until expiry. Common in Dutch life insurance after the woekerpolis crisis.

nl

Tuchtraad Verzekeraars

An independent body that adjudicates disciplinary complaints about insurers' compliance with the Verbond van Verzekeraars code of conduct; referrals come through Kifid.

Welke toezichthouders houden toezicht op de Nederlandse verzekeringsmarkt?

De Nederlandsche Bank (DNB) is de prudentiële toezichthouder voor verzekeraars en houdt toezicht op solvabiliteit, kapitaaltoereikendheid en governance onder Solvency II. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op marktgedrag, distributie, producttransparantie en consumentenbescherming. Beide opereren onder de Wet op het financieel toezicht (Wft).

Hoe groot is de Nederlandse schadeverzekeringsmarkt?

Volgens DNB genereerde de Nederlandse schadeverzekeringsmarkt (exclusief AOV) een premieomzet van circa €13,5 miljard in 2023, ten opzichte van €12,8 miljard in 2022 (+5,1%). De SCR-ratio voor schade inclusief AOV bedroeg eind 2023 circa 170%, wat duidt op een solide kapitaalspositie.

Wat is het Kifid en hoe kunnen consumenten er gebruik van maken?

Kifid (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening) is het onafhankelijke financiële klachteninstituut erkend door de Minister van Financiën op grond van de Wft. Consumenten moeten eerst klagen bij hun verzekeraar; is dat onopgelost, dan kunnen ze binnen 3 maanden na het standpunt van de verzekeraar (of binnen 1 jaar na de eerste klacht) bij Kifid terecht. De procedure is kosteloos. Kifid bemiddelt of doet bindende uitspraken.

Welke verzekeringen zijn verplicht in Nederland?

Verplichte verzekeringen omvatten: motorrijtuigenaansprakelijkheid (WAM/WA) voor alle motorvoertuigen; zorgverzekering voor alle ingezetenen op grond van de Zorgverzekeringswet; en werkgeversaansprakelijkheid voor arbeidsongeschiktheid (WGA/WIA) voor werknemers. Beroepsaansprakelijkheid is verplicht voor bepaalde gereglementeerde beroepen.

Kan een EU/EER-verzekeraar in Nederland actief zijn zonder een Nederlandse vergunning?

Ja. Op grond van Solvency II en EU-verdragsvrijheden mag een verzekeraar met een vergunning in een andere EER-staat in Nederland actief zijn via de vrijheid van dienstverlening (zonder bijkantoor) of door een bijkantoor te openen (vrijheid van vestiging). De verzekeraar heeft alleen de vergunning van het herkomstland nodig. DNB verleent geen vergunning en houdt geen prudentieel toezicht op dergelijke verzekeraars.

Wat is het provisieverbod en welke invloed heeft dit op consumenten?

Het provisieverbod, ingevoerd onder de Wft per 1 januari 2013, verbiedt tussenpersonen verborgen provisies van verzekeraars te ontvangen voor het adviseren of verkopen van complexe producten zoals levensverzekeringen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en hypotheken. Tussenpersonen moeten in plaats daarvan een transparante vergoeding aan de consument rekenen. Dit verhoogde de transparantie van het advies, maar ook de directe kosten voor consumenten.

Wat is de Wet Toekomst Pensioenen (WTP) en wat betekent dit voor verzekeraars?

De WTP trad in werking op 1 juli 2023 en verplicht alle Nederlandse pensioenregelingen om uiterlijk 1 januari 2028 over te stappen op premieovereenkomsten. Voor verzekeraars die collectieve pensioenproducten aanbieden vereist dit productredesign, omzetting van bestaande gegarandeerde rechten en complexe transitieplanning. De transitie is de grootste structurele hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel in decennia.

Wat is de Nederlandse Solvency II SCR-ratio en hoe verhoudt die zich tot andere markten?

Nederlandse schadeverzekeraars (exclusief AOV) hadden eind 2023 een gemiddelde SCR-ratio van circa 170%, ten opzichte van 180% eind 2022, aldus DNB. Hoewel boven het minimum van 100%, heeft DNB gewezen op verlieslatende portefeuilles als mogelijke oorzaak van ratio-dalingen en roept op tot robuuste premie- en voorzieningsprocessen, mede gezien onzekerheden in schadeclaims door klimaatverandering.

Wat is co-assurantie en wanneer wordt het in Nederland toegepast?

Co-assurantie is een verzekeringsvorm waarbij twee of meer verzekeraars elk een deel van één risico voor hun rekening nemen. Het wordt gebruikt op de Amsterdamse co-assurantiemarkt voor grote industriële en commerciële risico's, overheidscontracten en grote vastgoedrisico's. Elke verzekeraar accepteert zijn aandeel zelfstandig. De makelaar van de verzekernemer coördineert doorgaans de plaatsing.

Hoe beïnvloedt DORA Nederlandse verzekeraars en wie handhaaft het?

DORA (EU-verordening 2022/2554) geldt sinds 17 januari 2025 en verplicht alle verzekeraars tot ICT-risicobeheerraamwerken, melding van ernstige cyberincidenten bij DNB/AFM, regelmatige weerbaarheidstesten en contractueel beheer van ICT-derdepartijenrisico's. DNB houdt toezicht op banken, verzekeraars en pensioenfondsen; AFM op beleggingsondernemingen en betaalinstellingen. Niet-naleving riskeert boetes tot 1% van de dagelijkse wereldwijde omzet.